جزایر جنوبی ایران، که هرکدام به زیبایی هرچه تمام تر دارای جاذبه های فرهنگی و طبیعی بیشماری اند، در تابعیت استانی، استان های بوشهر و هرمزگان در خلیج فارس هستند. استان بوشهر غربی ترین جزیره ایران یعنی جزیره خارک در تابعیت آن است و استان هرمزگان دارای 14 جزیره در خلیج فارس می باشد، هر کدام مهدی از شگفتی و اکوسیستمی متفاوت از آن یکدیگرند. اما از آنجاکه در این نوشتار قصد بر این است که به ویژگی های هریک از این جزایر با هدف شناخت دایوسایت ها و با موضوعیت غواصی بپردازیم، از بیان نکات گردشگری و طبیعی این مقاصد که در مقالات دیگر بارها بیان شده اند خواهیم کاست.
جزایر قشم، کیش، لارک، هرمز و هنگام، هریک دارای دایوسایت های غواصی متعددی هستند که در عناوینی جداگانه به آنها پرداخته ایم، بنابراین در ادامه به بررسی شرایط اکوسیستم و غواصی جزایر خارک، لاوان، شیدور، هندورابی، فارور بزرگ و کوچک و ابوموسی خواهیم پرداخت:

• جزیره خارک:
جزیره خارک که خارگ هم گفته می‌شود، مساحتی معادل بیست کیلومتر مربع را داراست و در ۳۸ کیلومتری ساحل بندر گناوه و از توابع استان بوشهر واقع شده است. جلال آل احمد این جزیره را «دُرّ یتیم خلیج فارس» نامیده است. اکوسیستم دریایی خارک از ریف های مرجانی ساخته شده است و چندین نفتکش و کشتی جنگی مغروق در اطراف جزیره وجود دارد. این جزیره یکی از مهم‌ترین پایانه‌های صادرات نفت جهان است و به همین جهت ورود عموم و افراد غیر بومی به داخل این جزیره ممنوع و منوط به اخذ مجوزهای لازم است. افراد بومی این جزیره در قسمت شمال شرقی آن ساکن هستند.

• جزیره لاوان:
لاوان با وسعتی حدود هشتاد کیلومتر مربع از جزایر بزرگ خلیج فارس و در نزدیکی کیش است و البته دورترین جزیره به هرمزگان. این جزیره با سواحل شنی که محل تخم گذاری لاک پشت هاست و از دیرباز به دلیل آنکه قطب صید مروارید بوده به نام مروارید پنهان خلیج‌فارس شناخته شده‌است. البته در حال حاضر جزو پایگاه های نفتی ایران است و به همین جهت دیگر از اکوسیستمی آلوده به ضایعات نفتی است و بسیاری از ریف های مرجانی آن آسیب دیده است. با این حال در آب های کم عمق آن میتوان شاهد مرجان ها، ستاره های دریایی و کوسه ماهی های کوچک بود. رسیدن به لاوان به جهت غواصی بهتر است از طریق نزدیک ترین بندر یعنی مُقام و یا از کیش با پرواز های شرکت نفت انجام شود که شامل هزینه ترنسفر بالاییست.

• جزیره شیدور:
جزیره شیدور یا مارو با مساحتی حدود یک کیلومتر مربع در فاصله حدود 5/1 کیلومتری شرق جزیره لاوان قرار دارد و کل مساحت آن به‌عنوان پناهگاه حیات وحش ثبت شده است. این جزیره غیرمسکونی است و هیچ‌گونه فعالیت انسانی در آن وجود ندارد. ساختار بیشتر سواحل این جزیره صخره‌ای است و به‌طور کلی می‌توان گفت جزیره‌ای مسطح و توده‌ای مرجانی است که با خاک شنی، رسی پوشیده شده‌است. این جزیره کوچک تنها آب‌سنگ مرجانی حفاظت شده ایران است و در فهرست مهم‌ترین آب‌سنگ‌های مرجانی اتحادیه بین‌المللی حفاظت و منابع طبیعی (IUCN) نیز ثبت شده‌است. عمق سایت غواصی اطراف جزیره حدود 3 تا 9 متر است و اطراف آن را طبقات مرجان ها فرا گرفته و دارای گونه های آبزی متفاوتی می باشد.

• جزیره هندورابی:
هندورابی در غرب کیش و در همسایگی جزیره لاوان با بیست و دو کیلومتر مساحت، دارای طبیعتی هموار در شمال و شرق و کرانه های صخره ای در غرب جزیره است. هندورابی به جهت نزدیکی به جزیره کیش در واقع یکی از گشت های دیدنی و گردشگری کیش محسوب می شود. سراسر آب های هندورابی دارای کف مرجانی بسیار زیبا هستند، که زیستگاه موجودات دریایی بیشماری است. این ریف های مرجانی در شمال جزیره در عمق 5 تا 8 متری دارای تراکم بیشتری هستند، ولی سواحل جنوبی جزیره به جهت عمق بیشتر، برای غواصی مناسب تر است. شرق جزیره نیز به جهت داشتن مرجان های مشابه و ستاره های دریایی بسیار و عمقی حدود 8 تا 18 متر برای غواصی توصیه می گردد.

• جزیره فارور بزرگ:
فارور بزرگ که در جنوب‌غربی بندرلنگه و در نزدیکی جزیره ابوموسی قرار گرفته‌، مساحتی حدود بیست و شش کیلومتر مربع را داراست و این جزیره در حال حاضر غیرمسکونی است و در تصرف دولت قرار دارد. فارور از یک توده ارتفاعات آتشفشانی پوشیده شده وبه‌طور کلی کوهستانی با کوه‌های بلند است، در ضلع جنوبی جزیره دشت نسبتاً همواری وجود دارد. در این قسمت از جزیره تپه‌های زیرآبی وجود دارد، در منتهی‌الیه کرانه جنوبی جزیره، تپه‌ای در فاصله حدود ۲۰۰ متری از کرانه در زیر آب قرار گرفته که رأس آن به صورت تخته‌سنگی به بلندای مستقیم ۵ متر از آب بیرون زده‌است. در شمال جزیره ریف های مرجانی بسیاری قرار داشت که مورد تخریب واقع شدند. انواع مرجان های از نوع سخت، شاخ گوزنی، مغزی و شقایق های دریایی و گرگانیا در اطراف جزیره وجود دارد. عمق سایت های غواصی این جزیره حدود 10 تا 25 متر است.

• جزیره بنی فارور (فارور کوچک):
این جزیره کوچک در 9 کیلومتری جنوب جزیره فارور بزرگ قرار گرفته و مساحتی حدود 5 کیلومتر مربع را داراست، عمق سایت های غواصی آن حدود 14 تا 18 متر است. اکوسیستم آن شامل انواع آبزیان چون خرچنگ ها، انواع ماهی، ریف شارک های کوچک و گاهی دلفین های خاکستری است.

• جزیره ابوموسی:
ابوموسی با مساحتی حدود ۱۲ کیلومتر مربع جنوبی‌ترین جزیره ایرانی آب‌های خلیج‌فارس است، که نام آن یک نام جدید است و سابقه آن به حدود یکصد سال برمی‌گردد و جایگزین نام بوم سو (BoumSou) به معنی مکان سبز رایج شده، این جزیره یکی از نقاط مهم استراتژیک خلیج‌فارس محسوب شده و در خط زنجیره دفاعی اول ایران در تنگه هرمز قرار دارد، فاصله میان این جزیره و جزایر تنب به دلیل عمق مناسب آب، تنها مسیر قابل کشتیرانی برای نفتکش‌های بزرگ است. آب‌های پیرامون ابوموسی دارای بهترین گونه مروارید است. آب سواحل این جزیره یکی از زلال‌ترین و شفاف‌ترین آب‌های ساحلی بوده و دارای تنوع جانوری دریایی از جمله لاک‌پشت سبز دریایی، مارماهی، شاه‌میگو، کوسه و انواع ماهیان است. این جزیره دارای سواحلی شنی و نیز صخره ای با میدان دید بسیار خوب در آب می باشد که دارای ریف های مرجانی و شقایق های دریایی نیز هست. غواصی در این جزیره منوط به دریافت مجوزهای ارگانی است و در سایت های غواصی پارک الغدیر و پارک دولت امکان پذیر است.

1398-9-3 19:05:42 +00:00